Daihatsu Aşkına

[Umut-Gultekin]

Bu soruyu özellikle ilker'e ve motor bilgisi konusunda kendine güvenen diğer arkadaşlara yöneltiyorum:

Motoru kompresyona sokmak: Faydalı mı, Zararlı mı?

Zararlı ise ne gibi bir devir aralığında zararlı olmaya başlar (mesela eski kasa Sirion için konuşalım (redline başlangıcı 7500 devir)).

Zararlı ise, zararı daha çok segman-silindire midir? Yoksa aktarma organlarına mı?

Faydalı ise, nasıl bir faydası var? Ben tahmin edemedim.

Internet'te bulduğum kimi bilgi fayfası olduğunu, kimisi ise zararı olduğunu yazıyor. Ben de sizlere danışayım dedim

[Doorman]

Bu soruyu özellikle ilker'e ve motor bilgisi konusunda kendine güvenen diğer arkadaşlara yöneltiyorum:

Motoru kompresyona sokmak: Faydalı mı, Zararlı mı?

Zararlı ise ne gibi bir devir aralığında zararlı olmaya başlar (mesela eski kasa Sirion için konuşalım (redline başlangıcı 7500 devir)).

Zararlı ise, zararı daha çok segman-silindire midir? Yoksa aktarma organlarına mı?

Faydalı ise, nasıl bir faydası var? Ben tahmin edemedim.

Internet'te bulduğum kimi bilgi fayfası olduğunu, kimisi ise zararı olduğunu yazıyor. Ben de sizlere danışayım dedim

Kompresyon zararlı'mı bence değil,
mesela kaygan ve yağışlı bir zeminde kompresyon olmadan aracı güvenli bir şekilde yavaşlatmak oldukça zor. kar yağdığında televizyonlarda gördüğümüz vızır vızır dönen arkadaşlar fren yerine motor freni yaptırsalar gitmek istedikleri yöne gitmeye devam edebilirler.
mesela ani olarak hız düşürmek için sadece fren yerine motor freni ile beraber yavaşlamak, daha uzun ömürlü balatalara sahip olmak demek
mesela yokus aşağı inişlerde boşda gitmek yuvarlanan bir tenekenin içinde gitmek demek ama kompresyondaki bir araç o eyimi oldukça güvenli şekilde inecektir. araclarımızda cutoff olduğunuda katarsak, boş viteste inmemizin yakıt açısından bize bir kazancıda yok üstelik.
Ama kompresyon yapıcam diye 7000 devirde yapmayada gerek yok. sirionlar yaklaşık 2000 devire kadar cut off'da kalıyor. dikkat ettinizmi bilmem ( kücük viteslerde daha cok hissedilir ) arac bir eyimden inerken motor 2000 devre gelene kadar fren hissi yaratır ama 2000 altına indiginde sanki freni bırakmış gibi yada vitesi boşa almış gibi olur. neticede yüksek devir demek motorun her yönü daha çok zorlanması demektir. herhangi bir makineyi sürekli zorlarsanız o makinenin ömrü ile ilgili kaygılarınız oluşabilir. üreticiler devir kesici'yi koyarken motorun zarar görmeden çevirebileceği maksimum devri yada biraz altını kullanırlar ama çok devirli kullanmak, sakin kullanıma göre daha yıpratıcıdır. bilirsiniz GTİ tarzı araçlar 2. el'de pek rabet görmezler "bunu alan adam buna çok basmıştır, motoru bitiktir" genelde bu tür araçlar için sarf edilen cümlelerdendir.

Bence motor freni ( kompresyon ) zararlı değil. sakin kullanımla bolu dağını hiç frene basmadan sadece motor freni ile geçebilirsiniz. balataların 100 YTL civarı olduğu düşünülürse kimse sık sık balata değiştirmek istemeyecektir diye düşünmekteyin en azından.

[Umut-Gultekin]

Tamam ama şimdi diyelim ki bastık. 1. viteste araba gelmiş 6000 devire. Ayağı gazdan komple çekince kompresyona giriyor (düz moddayken) bu bilerek isteyerek yapılan birşey değil ama otomatiğin karakteri böyle.

Eğer otomatik modda kullanıyorsanız, devir 6000 de iken ayağı komple çekerseniz hafif bir kompresyona girerken vitesi yükseltiyor otomatik. Ama düz modda iseniz büyük bir kuvvetle geri çekilme hissediyorsunuz, ardından gazı tekrar verince bu sefer de aynı ivme ters yönde. Bilmem anlatabildim mi...

[Doorman]

Tamam ama şimdi diyelim ki bastık. 1. viteste araba gelmiş 6000 devire. Ayağı gazdan komple çekince kompresyona giriyor (düz moddayken) bu bilerek isteyerek yapılan birşey değil ama otomatiğin karakteri böyle.

Eğer otomatik modda kullanıyorsanız, devir 6000 de iken ayağı komple çekerseniz hafif bir kompresyona girerken vitesi yükseltiyor otomatik. Ama düz modda iseniz büyük bir kuvvetle geri çekilme hissediyorsunuz, ardından gazı tekrar verince bu sefer de aynı ivme ters yönde. Bilmem anlatabildim mi...

Düz vitesli bütün araçlar böyle zaten. bütün yük sanırım şanzımana ve aktarma organlarına biniyor. bir paket lastiğini gererken birden bırakıp sonra tekrar birden germek gibi birşey. bir süre sonra paket lastiği kopuyor hep Bizim motorlar paket lastiğinden yapılma değil ama onunda bir tahammül sınırı vardır. mecbur kalmadıkça bu kadar yüksek devirlerde yapılmamalı bence.

[Doorman]

Tamam ama şimdi diyelim ki bastık. 1. viteste araba gelmiş 6000 devire. Ayağı gazdan komple çekince kompresyona giriyor (düz moddayken) bu bilerek isteyerek yapılan birşey değil ama otomatiğin karakteri böyle.

Eğer otomatik modda kullanıyorsanız, devir 6000 de iken ayağı komple çekerseniz hafif bir kompresyona girerken vitesi yükseltiyor otomatik. Ama düz modda iseniz büyük bir kuvvetle geri çekilme hissediyorsunuz, ardından gazı tekrar verince bu sefer de aynı ivme ters yönde. Bilmem anlatabildim mi...

Zaten otomatik modda iken şansıman sergilediği davranış doğru olanı bence. kompresyon için o kadar yüksek devire ihtiyaç yok eğer önüne bir duvar çıkmadıysa birden bire.
Ben bahsettiğin durumda eğer gazdan ayağımı çekmem anlık birşey olmayacaksa, yavaşlamaya devam edeceksen bir üst vitese geçerim. daha sonra tekrar vites küçültürüm.

[Umut-Gultekin]

O zaman şunu sorayım:

Diyelim manual moddayız, 6000 devire geldik. Üst vitese çıkacağız.
Vites değiştirme düğmesine basarken ayak gazdan çekilirse kompresyona girecek, ama ya çekmezsek? Arabanın kullanım kılavuzunda daima vites değişimi esnasında gaz verilmemesi gerektiği yazıyor sebep de araç fırlayabilir! yazıyor. Tamam ama bu aynı zamanda şanzımana da bir anda binecek yük anlamına gelmiyor mu özellikle yüksek bir devirdeyken? Bu gibi anlık bir durumda ben şanzımana zarar gelmesin diye ayağı gaza koyamıyorsam, ve motora zarar gelmesin diye ayağı gazdan çekemiyorsam, ben bu ayacağı ne yapacağım kardeşim Bu arabalara bu steertronic olayını performanslı kullanım düşünmeden mi koymuşlar?

Ne sordu oldu be

[Doorman]

Umut Sirionların şansımanı tam otomatik şansıman mı? yoksa otomatikleştirilmiş maunel şansıman mı?
Yada otomatik sirion'larda tork konvertörü varmı yokmu?
Eğer bunun hakkında bilgin varsa soruna ona göre cevap vermeye çalışıcam

[Umut-Gultekin]

Umut Sirionların şansımanı tam otomatik şansıman mı? yoksa otomatikleştirilmiş maunel şansıman mı?
Yada otomatik sirion'larda tork konvertörü varmı yokmu?
Eğer bunun hakkında bilgin varsa soruna ona göre cevap vermeye çalışıcam

Rampada geri kaymıyor, dolayısı ile tork konvertörü olduğuna inanıyorum.

[Doorman]

Umut Sirionların şansımanı tam otomatik şansıman mı? yoksa otomatikleştirilmiş maunel şansıman mı?
Yada otomatik sirion'larda tork konvertörü varmı yokmu?
Eğer bunun hakkında bilgin varsa soruna ona göre cevap vermeye çalışıcam

Rampada geri kaymıyor, dolayısı ile tork konvertörü olduğuna inanıyorum.

eğer varsa tam otomatik şansımanlı demektir. bence olmamalıydı ama bilmiyorum tabi.
tam otomatik şansımanlı araçlarda tork konvertörü sayesinde fırlama! o kadarda olmaz çünkü o aletin amacı zaten yumuşatıcılık ( kötü durdu biraz )
Şansıman geçişlerindeki sekmeyi, araçın boşa düştüğünde devrini yükseltmemesini, tekrar vitese geçtiğinde fırlamamasını sağlar o parça,
peki bir soru daha sorayım. kalkışlarda düz vitesli araba gibi devir saati hız ile oranlımı artıyor, yoksa gaza bastığında devir saati hızdan daha hızlımı yükseliyor ve bir yerlerde hız yükselmeye devam ederken devir saati sabit duruyormu?

[Umut-Gultekin]

eğer varsa tam otomatik şansımanlı demektir. bence olmamalıydı ama bilmiyorum tabi.
tam otomatik şansımanlı araçlarda tork konvertörü sayesinde fırlama! o kadarda olmaz çünkü o aletin amacı zaten yumuşatıcılık ( kötü durdu biraz )
Şansıman geçişlerindeki sekmeyi, araçın boşa düştüğünde devrini yükseltmemesini, tekrar vitese geçtiğinde fırlamamasını sağlar o parça,
peki bir soru daha sorayım. kalkışlarda düz vitesli araba gibi devir saati hız ile oranlımı artıyor, yoksa gaza bastığında devir saati hızdan daha hızlımı yükseliyor ve bir yerlerde hız yükselmeye devam ederken devir saati sabit duruyormu?

Öyle bir şey yok, aynı anda hareket ediyorlar. Aynen düz vites gibi.

[Doorman]

eğer varsa tam otomatik şansımanlı demektir. bence olmamalıydı ama bilmiyorum tabi.
tam otomatik şansımanlı araçlarda tork konvertörü sayesinde fırlama! o kadarda olmaz çünkü o aletin amacı zaten yumuşatıcılık ( kötü durdu biraz )
Şansıman geçişlerindeki sekmeyi, araçın boşa düştüğünde devrini yükseltmemesini, tekrar vitese geçtiğinde fırlamamasını sağlar o parça,
peki bir soru daha sorayım. kalkışlarda düz vitesli araba gibi devir saati hız ile oranlımı artıyor, yoksa gaza bastığında devir saati hızdan daha hızlımı yükseliyor ve bir yerlerde hız yükselmeye devam ederken devir saati sabit duruyormu?

Öyle bir şey yok, aynı anda hareket ediyorlar. Aynen düz vites gibi.

ozaman tork konvertörü olmaması gerek bence. eminmisin olduğundan?

[Umut-Gultekin]

ozaman tork konvertörü olmaması gerek bence. eminmisin olduğundan?

Hayır değilim Dedim ya tahmine ediyorum diye

Not: Olduğuna inanıyorum yazmışım. Tahmin ediyorum olarak düzeltiyorum. Karışıklık için özür

[Doorman]

ozaman tork konvertörü olmaması gerek bence. eminmisin olduğundan?

Hayır değilim Dedim ya tahmine ediyorum diye

Not: Olduğuna inanıyorum yazmışım. Tahmin ediyorum olarak düzeltiyorum. Karışıklık için özür

Olmadığını varsayarsak, vites geçişlerinde gazdan ayağın çekilmesinin istenmesi normal. Çünkü yarı otomatik te denilen otomatikleştirlmiş manuel sistemlerde ( VW'nin DSG'si hariç, onda çift kavrama var ) vites geçişleri yumuşak olsun diye üreticilerin böyle bir önerisi oluyor genelde. çünkü manuel'de ayak ile yapılan ayırma işlemi burada hidrolik sistem ile yapılamakta. E hidrolik sistem dişliler yerine tam olarak oturduktan sonra devirin nerede olduğuna ( motorun ne kadar tork ürettiğine ) bakmaksızın balatayı tekrar baskı ile birleştiriyor. o fırlama da bundan oluyor. devir gidilen hız için bir alt vitese göre ama bir üst vitese geçtiğinde devir gidilen hız için fazla kalıyor ve araç fırlıyor. Burda tercih senin gazdan çekmek daha rahat vites değişimini sağlar senin için faydalı bile olacaktır. çünkü gaz vermediğin için şanzıman birde motorla uğraşmak zorunda kalmaz vites değiştirirken. Zaten otomatikte iken 6000 devirde gazdan ayağını çektiğinde vitesi büyütüyor diyrorsun. sadece manuel kullanırken ( manuelin eğlencesi bozmamak için ) gazdan ayağını tamamen çekmek yerine bir miktar çekebilirsin yada kademeli olarak çekebilirsin. bu sadeye aktarma sistemi daha az darbe görür.

Senin sorduğun ayağı gazdan çekmekmi çekmemekmi ksımı ise senin boyun kasların ile alakalı birazda ilk darbeyi sende hissedersin.

Toyota'nın multimode'nun kullanmıştım. Ben açıkcası çok hoşlanmamıştım. Araç dizeldi birde. Vites büyüteceği zaman çart diye ayırıyor debriyajı sen frene basılmış gibi öne gidiyorsun. Tekrar vitese geçtiğinde birde geri yapıştırıyor. yani ileri geri ileri geri beynin oynuyor ama vites değiştirirken gazdan ayağını çekersen bir problem yok.

[ilker]

Motoru kompresyona sokmak zararlıdır... Dersem, yanlış olur.... Yararlıdır .... Dersem de doğru söylemiş olmam Bu sorunun siyah ve beyaz gibi net bir cevabı olamaz... Bu yüzden de internette yaptığın araştırmalarda bazı sitelerde zararlı bazı sitelerde yararlı şeklinde bilgi alman normal.. Nebi zaten bir sürü teknik açıklama yapmış o boyutuna girmeyeceğim hiç... Nasıl ve ne zaman hangi şekilde kullanılır konusuna değineyim...

Bir kere sen istesen de, istemesende otomobil normal bir sürüş esnasında yüzlerce kez kompresyona girer ve çıkar.. İstem içi kompresyona ihtiyaç duyulan durumlarda ise sadece kompresyon oranını daha belirgin şekilde hissedersin olay bundan ibarettir.

Kompetisyon tarzı bir sürüş sırasında kompresyona extrem durumlar haricinde neredeyse hiç ihtiyaç duyulmaz çünkü parkuru en hızlı şekilde bitirmek hedeftir. Bir pist yarışında keskin bir viraja girerken yapacağınız heel and toe ( sağ ayağın burnu fren topuğu gaz ) ile arabanın devrini yükseltirken bir yandan da topukla frenleme yaparak mümkün olan en az kompresyonla bir alt vitesin en üst devirlerini yakalamaya çalışarak kompresyondan kurtulmaya çalışırsınız... Bunun açıklaması şudur... Demek ki ani kompresyonlar özellikle manevralar sırasında tıpkı frene basmış gibi aracı ideal çizgisinden çıkarır...

Yaşanmış örnek : Oldukça yoğun bir kar yağışı sonrası kayganlaşmış olan zeminde önümde bir Tofaş Doğan marka otomobil olduğu halde rampa iniyorduk.. Amcam sanırım rampa inerken kompresyonla inmenin doğru olduğunu bir yerlerden duymuş ki, bunu uygulamaya kalktı... Hangi vitesten hangisine attı ve ayarı kaçık sol ayağını debriyajdan ışık hızıyla mı çekti bilinmez, bir anda arabasının burnu benimle yüz yüze geldi.... Arabası arkadan itiş olduğu için arka tekerlekler tıpkı frenlemede olduğu gibi davrandı ve araç olduğu yerde dönüverdi... Halbuki rampa başında uygun vitesi seçip arabasını akışa bıraksaydı kompresyonu kullanarak ve tekerleklerde devir farkı yaratmadan güvenli bir şekilde inecekti...

Nebi nin söylediği bir noktaya katılmıyorum... Kompresyon kullanarak yavaşlamak çok hassas bir çizgidir... Fren balatalarını daha az kullandığınız doğrudur ama bu durumda ya ani kompresyon yapıp aktarma organlarının rulmanlarında boşluk yaratmaya başlarsınız ya da debriyajdan ayağınızı yavaşça çekerek fren ile yapacağınız yavaşlama hareketini debriyaj balatası üzerine aktarıp daha yumuşak bir şekilde yavaşlarsınız.... Bence ne aks rulmanları ne de debriyaj balatası fren balatalarından hem işçilik hem de parça olarak daha ucuz değil....

Kompresyonu ben kullanmıyr muyum peki ? Kullanıyorum....Ne zaman ? .... Çok süratli ve fren balatalarını kor hale getirecek kadar dik bir rampa inişinde viraj varsa ve fren balatalarını yakma ihtimalim kuvvetle muhtemelse, frenleme işinin 1/4 ünü debriyaj balatası 3/4 ünü fren balatası üzerine vermeye çalışarak.... Bu durum haricinde de istemli olarak kompresyon kullanmam... Şanzuman dahil bir sürü sisteme gereksiz bir yük biner.... Peki uzun ve düz rampa inişleri ? Önümü görebildiğim sürece mümkün olan en yüksek vitesi seçerim ki kompresyon az olsun... Kısa ve düz rampa inişleri ? Tercih etmesem bile kompresyon kaçınılmaz, ayak gazdan çekilir ve ortalarda bir vitesle ( 3 - 4 ) çabucak bu işkencenin bitmesi beklenir

Özetle, kompresyona binmenin motor açısından bir faydası yoktur...Zararı ise oranına bağlıdır... Ama kompresyonun motora değil de, size faydası olduğu durumlar vardır...Bilmem anlatabildim mi ?

Otomatikler Eşimin 1.4 Corsa Twinport Tiptronic bir aracı var... Manuele alıp kullandığımda zaten belli bir oranda vites küçültmeye izin veriyor...Yani 4 ile giderken 1 e falan aldırmaz kendini bu nedenle manuel olarak kullanılan tiptronic ve benzeri sistemli araçlarda motora zarar verecek kompresyon oranlarını yakalama şansınız yok... Sistem buna müdahale eder... Bu yüzden zararı olur mu diye endişelenmenize de gerek yok zaten ECU sürücünün yapabileceği en saçma işlere karşı önlem alacak şekilde programlanmış.... Geriye kalan durumlarda da zaten aşağı yukarı düz vitesli araçların davrandığı şekilde davranır ve sürüş emniyeti açısından faydası olacağına inandığınız durumlarda kullanmaktan kaçınmayın... Ama düz vitesli arabalarda gerçekten dikkat ister.

[Doorman]

Nebi nin söylediği bir noktaya katılmıyorum... Kompresyon kullanarak yavaşlamak çok hassas bir çizgidir... Fren balatalarını daha az kullandığınız doğrudur ama bu durumda ya ani kompresyon yapıp aktarma organlarının rulmanlarında boşluk yaratmaya başlarsınız ya da debriyajdan ayağınızı yavaşça çekerek fren ile yapacağınız yavaşlama hareketini debriyaj balatası üzerine aktarıp daha yumuşak bir şekilde yavaşlarsınız.... Bence ne aks rulmanları ne de debriyaj balatası fren balatalarından hem işçilik hem de parça olarak daha ucuz değil....

Sanırım kompresyonu kullanmak konusunda yanlış anlaşılmışım. söyle tarif edeyim.
Bolu dağı'dan otoyol açılmadan önce birçoğumuz kullanıyorduk. ben hala bazen orayı kullanırım. fren yerine kompresyon kullanmaktan kastım ise şu; bolu dağını 3'üncü ve 4'üncü viteste 50-60 gibi hızları geçmeyerek sadece gaz komutları ile çok dar virajlar hariç hiç 2. vitese düşmeden ( biraz hile yapmaktan zarar gelmez sanrıım ) geçebilirisiniz. sirion 60 km/h yaklaşık 3000 devirde filan oluyor 3.'ü viteste. Bu hızla bu viteste motorun kompresyonunun kendine yada aktarma organlarına zarar vereceğini düşünmüyorum. yada 90 ile giderken 5. viteste yokuş aşağı gazdan ayağını çekmek, zaten zorlanmayan motorda, yüksek bir kompresyon oluşturumayacaktır bile. Hatta hızlananma bile görülebiliyor. Ben kullanmak derken böyle kullanmayı kastediyordum.
Ama istesenizde istemesenizde kullandığımız kısmı doğru.
5. vitesle 80-90 giderken 2. vitese geçirip birde bu arada ayağınızı frene koyma durumunu sadece önünüze atlayan birşeye daha yavaş vurmak! yada bir ümit durmak için yapabilirsiniz. onun dışında arabanın altından yola parçaların dökülmesi izleme olasılığınız var. ben birkez yaptım oda cidden mecbur olduğum içindi, sanşlı günümmüşki ne öndekine vurdum nede araba dağıldı.

İlker abi bizim araçlarda sağ ayakla hem gaz hem fren işi yapılabiliyormu? bildiğim kadarıyla onu yapabilmek için gaz ile fren pedalı seviyelerinin eşit yada çok yakın olması gerekiyor dimi?