Sirion Motor Güç Grafikleri

[feylesof]

Merhabalar,

Motor güç grafiğini gösteren bir dosya ekledim.

[argyle]

Yaklaşık 4500 dev./dk'da 1. grafiğe göre 75 BG güç ve 120 N.m tork; 2. grafiğe göre 82 BG güç ve 132 N.m tork elde ediliyor.
Benim anlamadığım şu mevzuyu izah edebilir misiniz?
Tork dönme momenti demek, maksimum güce ulaşıldığında neden maksimum torka ulaşılmıyor? Maksimum güce ulaşıldığında o gücün tamamı dönmeye harcanmıyor gibi bir ilişki çıkıyor sanki. Güç-tork ilişkisini açıklar mısınız?
Teşekkürler.

[feylesof]

Yaklaşık 4500 dev./dk'da 1. grafiğe göre 75 BG güç ve 120 N.m tork; 2. grafiğe göre 82 BG güç ve 132 N.m tork elde ediliyor.
Benim anlamadığım şu mevzuyu izah edebilir misiniz?
Tork dönme momenti demek, maksimum güce ulaşıldığında neden maksimum torka ulaşılmıyor? Maksimum güce ulaşıldığında o gücün tamamı dönmeye harcanmıyor gibi bir ilişki çıkıyor sanki. Güç-tork ilişkisini açıklar mısınız?
Teşekkürler.

Sevgili argyle merhaba,

Makina mühendisi isen bu açıklamayı biz senden bekleriz.
Yoksa benimkiyle idare edecekler artık.

Bizim araçlarda optimal yanma ve max tork 4400 devir gibi oluşuyor, sonra birtakım nedenlerden dolayı düşmeye başlıyor, ama bu grafikte görüldüğü gibi sert bir düşme değil, ve dakikada çevirdiği devir sayısı artığı içinde hp artmaya devam ediyor.

Motorun bir devirde ürettiği kuvvet tork bunun belli bir devirde ve belli bir sürede (bir dakikada) olanına beygir gücü yada kw diyoruz yani motorun birim zamanda yaptığı iş.

[feylesof]

Merhabalar Sonunda bizim araca chip yapacak bir yer buldum aşağıdaki linkten inceleyebilirsiniz.

chip-tuning-t907.html

[Gokceaydin]

Yanıt kolay: Güç devirle torkun çarpımına eşit. Tabii burada birim çevirmelerden kaynaklı katsayıları ihmal ediyorum. Yani gücü devire bölünce torku elde ediyorsunuz. O zaman ortaya şöyle bir durum çıkıyor: Eğer güç devirle tam doğru orantılı olarak artıyorsa (yani devri 2000'den 3000'e çıkardığınızda (%50 artış) güç de tam olarak %50 artıyorsa) o zaman devir arttıkça tork sabit kalır. Doğru orantıdan daha hızlı artıyorsa (örneğin devri 2000'den 3000'e çıkardığınızda (%50 artış) güç %50'den fazla artıyorsa) o zaman devir arttıkça tork artar. Doğru orantıdan daha yavaş artıyorsa (örneğin devri 2000'den 3000'e çıkardığınızda (%50 artış) güç %50'den az artıyorsa) o zaman devir arttıkça tork azalır.

Motorlarda "maksimum tork devri" denilen nane de bu yapıdan dolayı ortaya çıkar. Sirion'un güç eğrisinde de bunu görebilirsiniz. Güç belirli bir devire kadar doğru orantıdan daha hızlı artıyorken o devirden sonra doğru orantıdan daha yavaş artmaya başlar. İşte o devir maksimum tork devridir.

Bütün bunlardan çıkaracağımız bir sonuç da şudur: Araçlarda aslolan güç eğrisidir. Tork eğrisi, güç eğrisindeki değerleri devire bölmekle (katsayılar da var) elde edilen, güç eğrisinden türetilmiş bir eğriden ibarettir.

[argyle]

Sevgili feylesof ve Gokceaydin, teşekkürler.
Makine mühendisi değilim. Aslında pompa eğrilerine benziyor bu grafikler, o yüzden ilgimi çekti.
Tork iş (enerji) demek evet, ve bunu dev./dk ile çarparsak birim zamanda yapılan iş, yani gücü (Watt) bulmuş oluruz; arada kayıp vs gibi çarpanlar da var mutlaka. Benim asıl sorduğum, gücün başta hızlı artıp, torkun tepe noktasından sonra düşüşe geçişinin nedeni. Belli ki tepe öncesi ve tepe sonrası katsayılar farklı, tepe sonrası kayıplar artıyor. Hatta dikkat ederseniz, torkun tepe yaptığı yerden sonra devir artarken tork hafif azalıyor ama güç artmaya devam ediyor. Şöyle bir yorum çıkarılabilir belki; torkun tepe yaptığı noktadan sonraki devirlerde, devir arttıkça motorun gücü de artıyor ama tekerleklere aktarılan enerji artmıyor, bu enerjinin önemli bir bölümü kaybediliyor. Böyle diyebilir miyiz? Eğer böyle ise, bundan şu yorum çıkar: 4400 devirden sonrasının en büyük etkisi boşa yakıt sarfiyatıdır ve anlık hızlanmalar dışında sürekli bu yüksek devirlerde gitmek son derece gereksizdir.
Grafiği yorumlamak kolay ama bu tepe öncesi ve tepe sonrası farka sebep olan nedir hala merak konusu.

[Gokceaydin]

Sevgili feylesof ve Gokceaydin, teşekkürler.
Tork iş (enerji) demek evet, ve bunu dev./dk ile çarparsak birim zamanda yapılan iş, yani gücü (Watt) bulmuş oluruz; arada kayıp vs gibi çarpanlar da var mutlaka.

Hemen düzeltelim: Tork iş (enerji) demek değil. Torkun tam karşılığı moment. Döndürme momenti. Tam olarak, transmisyon milinin şanzımana ilettiği momentin ölçüsü. Torkun enerji ile karıştırılması normal çünkü enerji ile torkun birimleri aynı. Ama birimlerinin aynı olmasına rağmen ifade ettikleri şeyler birbirinden farklı.

Benim asıl sorduğum, gücün başta hızlı artıp, torkun tepe noktasından sonra düşüşe geçişinin nedeni.

Bu sorunun cevabı aslında benim açıklamalarımda var: Tork tek başına var olan bir şey değil. Torkun tepe noktasından sonra güç artışı düşüşe geçmiyor; gücün düşüşe geçmesiyle birlikte torkun tepe noktası oluşuyor.

Belli ki tepe öncesi ve tepe sonrası katsayılar farklı, tepe sonrası kayıplar artıyor. Hatta dikkat ederseniz, torkun tepe yaptığı yerden sonra devir artarken tork hafif azalıyor ama güç artmaya devam ediyor.

Aynı şey, güç artışı doğru orantıdan daha yavaş olduğu için güç artıyor ama gücün devire bölümüyle elde edilen tork azalıyor.

Şöyle bir yorum çıkarılabilir belki; torkun tepe yaptığı noktadan sonraki devirlerde, devir arttıkça motorun gücü de artıyor ama tekerleklere aktarılan enerji artmıyor, bu enerjinin önemli bir bölümü kaybediliyor. Böyle diyebilir miyiz?

Belirli bir devirden sonra gücün doğru orantıdan daha düşük bir hızla artmasının muhtemel sebebi dediğiniz gibi kayıpların artması olabilir. O konu beni aşar.

Eğer böyle ise, bundan şu yorum çıkar: 4400 devirden sonrasının en büyük etkisi boşa yakıt sarfiyatıdır ve anlık hızlanmalar dışında sürekli bu yüksek devirlerde gitmek son derece gereksizdir.

Genel olarak haklı olduğunuzu düşünüyorum. Maksimum tork devrinden itibaren attığımız taş ürküttüğümüz kurbağaya değer mi sorusunu kendimize sormamız gerekiyor anlaşılan. Çünkü yakıt tüketimi / güç oranı artmakta. Bu devirlere çıkmanın performansa katkısı olduğu muhakkak, ama benzin istasyonuna gittiğimizde bu katkının bedelini fazla fazla ödeyeceğiz demektir.

Bir tanıdığım yakın zamanlarda Fiat Albea 1.3 Multijet aldı. Kendi ifadesine göre örneğin 90 km/sa sabit hızla gittiğinde inanılmaz düşük mazot tüketim rakamlarına ulaşırken hızını 100'e çıkardığında yakıt tüketimi sıçrama yapıyormuş. Sizin söylediğinizi destekler bir gözlem. Muhtemelen araç 90 km/sa hızda maksimum tork devri ile gidiyor, maksimum tork devrinin üzerine çıktığında ise yakıt tüketimi hızlı bir şekilde artıyor.

Son derece ekonomik bir araç sayılabilecek Sirion'u bir otoyolda sürekli olarak 160 - 175 km/sa arası hızlarla (gösterge değil GPS hızı, yani gerçek hız) kullanmayı deneyelim. Muhtemelen neredeyse 2.0 motorlu 180 HP gücünde bir araç kadar benzin tükettiğini görürüz. Çünkü biz aracımızla bu hızları koruyabilmek için, 5. vitesi neredeyse hiç kullanamayacağız, hep 4. viteste ve 5500 devrin üzerinde (yani motorun artık iyice zorlandığı ve verimsiz olduğu bölgelerde) gitmek zorunda kalacağız. Bu 2.0 motorlu otomobil için ise bu hızları korumak bir çocuk oyuncağı olacağından yakıt tüketimlerinin arasındaki uçurum kapanacak.

İş gelip gelip yine kullanım amacına dayanıyor. Sirion, çok yüksek hızlı otoyol sürüşleri için optimize edilmiş bir araç değil.

[argyle]

Hemen düzeltelim: Tork iş (enerji) demek değil. Torkun tam karşılığı moment. Döndürme momenti. Tam olarak, transmisyon milinin şanzımana ilettiği momentin ölçüsü. Torkun enerji ile karıştırılması normal çünkü enerji ile torkun birimleri aynı. Ama birimlerinin aynı olmasına rağmen ifade ettikleri şeyler birbirinden farklı.

Şimdi sevgili Gökçe,
iki dakikada madara etmişsin beni ,
hemen ben de şanımı kurtarayım :
elbette tork dönme momenti demek, daha önce söylemiştim . Enerji ile birimleri aynı (Joule). Basit makinalardan hatırlarsak kuvvet x kuvvet kolu çarpımını diğer kuvvet x kuvvet kolu çarpımına eşitlemek aslında bir nevi enerji eşitlemeye benziyor diye öyle dedim. Torku 2 pi ve devir sayısı ile çarpınca (dev. ile, dev./dk ile değil) toplam iş (enerji), onu da birim zamana bölünce güç bulunmuş oluyor (kayıplar ihmal). Enerji ile yakın ilişkisi var yani, basitleştirmek için öyle dedim. Fizik biliyoruz
Nassı ama kendimi kurtarmak için...
Şaka bir yana;

gücün düşüşe geçmesiyle birlikte torkun tepe noktası oluşuyor.

Grafikte tam olarak böyle görünmüyor; tork 4400 dev./dk'dan sonra düşüşe geçerken, güç 7000 dev./dk'dan sonra düşüşe geçiyor. Sadece şu var; 4400 dev./dk'dan sonra gücün ivmesi azalıyor (eğim azalıyor). Senin de daha önce dediğin gibi, tork aslında motorun gücünden kaynaklanan birşey yani tork yaratan şey güç olduğu için 4400 dev./dk'dan yukarılarda güç artışımız devam etse de bu gücü 4400 dev./dk'dan küçük devirlerde olduğu kadar dönmeye aktaramıyoruz artık, muhtemelen pistonlar çok hızlı gidip geldiği için ve çok sık patlamalar sonucu motor ısındığı için enerjinin önemli bölümü bu ısıl kayıplara gidiyor diye düşünüyorum. Belki yakma verimi bile düşüyor olabilir, ekzostan daha fazla yanmamış hidrokarbon çıkışı gerçekleşiyor olabilir. Yani bu devir hızından sonra (bu devir hızının öncesine kıyasla) umduğumuz oranda ya da bir başka deyişle yaktığımız yakıt nispetinde enerji aktarımı beklememeliyiz. Yakıt sarfiyatımızı gereksiz arttırdığı açık.

Aynı şey, güç artışı doğru orantıdan daha yavaş olduğu için güç artıyor ama gücün devire bölümüyle elde edilen tork azalıyor.

Bu dediğin aynı evet, aynı şeyleri söylüyoruz.

attığımız taş ürküttüğümüz kurbağaya değer mi

Bunu sevdim .

Belirli bir devirden sonra gücün doğru orantıdan daha düşük bir hızla artmasının muhtemel sebebi dediğiniz gibi kayıpların artması olabilir. O konu beni aşar.

Ben de akıl yürütüyorum zaten, maksat fikir alışverişi. Bu mevzuyu tam olarak bilen, "şundan kaynaklanıyor" diyebilecek biri aramızda yok sanırım.

Bu devirlere çıkmanın performansa katkısı olduğu muhakkak, ama benzin istasyonuna gittiğimizde bu katkının bedelini fazla fazla ödeyeceğiz demektir

.

Daha düşük devirlere kıyasla aynı oranda performans artışı yok, grafikten öyle görünüyor. Aslında aynı şeyleri söylüyoruz, güzel bilgi alışverişi oldu. Meslek ne bu arada ve nerdesin merak ettim.

Bir de şunları izah edersen sevinirim:

"gösterge değil GPS hızı, yani gerçek hız"

Bizim tekerlekler ilerlediğimiz mesafeden fazla mı, yani bir miktar boşa mı dönüyor patinaj gibi?

"Çünkü biz aracımızla bu hızları koruyabilmek için, 5. vitesi neredeyse hiç kullanamayacağız, hep 4. viteste ve 5500 devrin üzerinde (yani motorun artık iyice zorlandığı ve verimsiz olduğu bölgelerde) gitmek zorunda kalacağız."

Bunu ben de gözlemledim; 5. viteste o kadar hızlanmıyor araç, devir göstergesi de 3500'de falan kalıyor, yanlış hatırlamıyorsam 140 km/sa. ile giderken 5. viteste 3500 dev./dk idi. Bunun nedeni nedir?

Sevgiler.

[Gokceaydin]

Grafikte tam olarak böyle görünmüyor; tork 4400 dev./dk'dan sonra düşüşe geçerken, güç 7000 dev./dk'dan sonra düşüşe geçiyor. Sadece şu var; 4400 dev./dk'dan sonra gücün ivmesi azalıyor (eğim azalıyor).

Evet aynen onu kast etmiştim ama ifade hatası yapmışım.

Bir de şunları izah edersen sevinirim:

"gösterge değil GPS hızı, yani gerçek hız"

Bizim tekerlekler ilerlediğimiz mesafeden fazla mı, yani bir miktar boşa mı dönüyor patinaj gibi?

Yok öyle değil, tüm otomobillerin göstergesi gibi bizim göstergemiz de fazla gösteriyor. Sanırım bu araç üreticilerinin bilerek koyduğu bir hata. 180 ile gittiğini sanıp tatmin ol ama aslında 170 ile gidiyor ol, aldığın risk biraz azalsın diye

Bunu ben de gözlemledim; 5. viteste o kadar hızlanmıyor araç, devir göstergesi de 3500'de falan kalıyor, yanlış hatırlamıyorsam 140 km/sa. ile giderken 5. viteste 3500 dev./dk idi. Bunun nedeni nedir?

4000'i az geçmesi lazım 140'ta, gösterge hatası epey büyük olabilir. Ya da araç otomatik mi? Aslında bu sorunun cevabı yukarıdaki güç grafiğinde saklı: 4000 desek, otomobil bu devirde yalnızca 66 HP güç üretiyor. Eğer 3500 ise 60 HP civarı. Yüksek hızlardaki en büyük direnim hava direnimidir. Hızın karesi ile doğru orantılı olarak büyür. Şimdi Sirion aşkımız var diye torpil geçecek değiliz, otomobilimiz şeklinden de anlaşılabileceği gibi aerodinamik olarak bildiğin berbat. Yüksek hava direnimi o hızdaki düşük (60 - 66 HP) ile birleşince ortaya çıkan sonuç bu. Yani kısacası: 5. viteste bu devirde motorun gücü aracı daha fazla hızlandırmaya yetmiyor. Öncelikli tasarım amacı şehir içi kullanımı olan minik sınıftaki 1.3 l motorlu bir binek otomobilinden söz ettiğimizi hatırlamamız ve beklentimizi aşırı yüksek tutmamamız gerekiyor. Daha fazla hızlandırmak istiyorsak aracı 4. vitese almamız gerekecek, 140 km/sa hızla giderken vitesi 4'e alınca aracımızın ürettiği güç birden 80 HP'nin üzerine çıkacak, ve aracımız hızlanmaya başlayacak. Ancak, 4400 devri geçmiş ve deminden beri üzerinde konuştuğumuz verimsiz bölgeye girmiş olacağız, dolayısıyla artan hızın bedelini çok artan yakıt tüketimimizle ödeyeceğiz.

Tabii verimlilik düşer diye aracı hiç 4400 devrin üzerine çıkarmamak doğru değil. Nasıl hiç spor yapmayan insan vücudu hamlıyorsa aynı şey otomobil için de geçerli.

Meslek ne bu arada ve nerdesin merak ettim.

Cevap şu:

http://www.inm.yildiz.edu.tr/anabilimda ... ademik.htm

Bakma annemden kalma bir Sirion'um olup da buralarda yazdığıma, aslında basbayağı karayoluna karşı bir adamımdır. Nasıl olmayayım ki: En verimsiz ve en güvensiz ulaşım türü! Sıkı bir raylı sistemci - demiryolcuyumdur, zaten akademik uğraşlarım da demiryoluna yönelik.

[argyle]

Yav ben 5. viteste denemiştim bunu; 5'e attım, basıyorum basıyorum devir o kadar artmıyor (yani daha düşük viteslerde arttığı kadar hızlı artmıyor), en son 140 km/sa.'e çıktım ve orda bıraktım (tırstım), devir artmıyordu pek, 3500 civarıydı, 4000'e çıkmadı. Korkarım süratten, 120 km/sa. bile benim için oldukça yüksek bir hız. Zaten yollar ay yüzeyi gibi, o hızda bir çukuru ıskalamasan Allah korusun...

Hangisi sensin fotodakilerden? Arada Yıldız Davutpaşa'ya gelebiliyorum, uğrayabilirim. Gelecek olursam haber veririm önceden, arabalarla geliriz, yanyana park ederiz .

Demiryolu komünistliği ( ) bende de var. Zeitgeist'ın 2.'sinin sonunda öneriler vardı demiryoluyla da ilgili, izlemediysen bir bak o adamlara.

Görüşmek üzere.

[Gokceaydin]

Yav ben 5. viteste denemiştim bunu; 5'e attım, basıyorum basıyorum devir o kadar artmıyor (yani daha düşük viteslerde arttığı kadar hızlı artmıyor),

E normal, devir dediğin en hızlı boşta en yavaş beşte artar. Güzel laf oldu bunu yazayım bir kenara

en son 140 km/sa.'e çıktım ve orda bıraktım (tırstım), devir artmıyordu pek, 3500 civarıydı, 4000'e çıkmadı. Korkarım süratten, 120 km/sa. bile benim için oldukça yüksek bir hız. Zaten yollar ay yüzeyi gibi, o hızda bir çukuru ıskalamasan Allah korusun...

190 görmüşlüğüm var, ama aslında sen doğrusunu yapıyorsun. Biz hepimiz kendimizi kandırıyoruz, aslında 120 km/sa'in üzerindeki hızlarda arabanın kontrolü bizde falan değil. Şimdiye kadar biraz da şansımızın yardımıyla istemediğimiz yerlere gitmedi ya, biz enayi gibi kendimiz kontrol ettik sanıyoruz. Bir gün bu gerçeğin deneyimle farkına varsak da maalesef bundan ders almak gibi bir şansımız olmayacak.

Hangisi sensin fotodakilerden? Arada Yıldız Davutpaşa'ya gelebiliyorum, uğrayabilirim. Gelecek olursam haber veririm önceden, arabalarla geliriz, yanyana park ederiz

Hangisi sensin de soru mu, elbette en yakışıklısı Şaka şaka, bize göre sağdan ikincisi(nin enine %50 kadar daha büyümüş hali)yim. Zaten kampüsteki yegâne Sirioncuyum, kampüs ömründe ilk kez iki Sirion'u yan yana görür

Demiryolu komünistliği ( ) bende de var.

Bir öğlen Eskişehir trenine binmek üzere Haydarpaşa'ya doğru yürümekteydim ki, Haydarpaşa Gar otoparkında yan yana park etmiş 2 adet Sirion 1 gördüm. Ömrümde yanyana 2 Sirion 1 görmemişken bu manzara benim için ilginç olmuştu. Bu Sirion 1'cilerin serde biraz demiryolculuk da mı var ne

[ibuhara]

bilgiler harika cok tesekkurler. 2008den beri kullaniyorum simdi ogrenmis olmak da guzelmis.